چرا گوگل کنسول خطای DNS یا Server Error می‌دهد؟

خطاهای DNS در نگاه اول ترسناک به نظر می‌رسند، اما اگر بدانید دقیقاً به چه معنایی هستند، رفع‌شان خیلی ساده‌تر از چیزی است که فکرش را می‌کنید.

خطای DNS در واقع یک هشدار مهم است؛ یعنی گوگل تلاش کرده سایت شما را کراول کند، اما به هر دلیلی موفق نشده حتی به در خانه‌تان برسد. این اتفاق می‌تواند ناشی از تنظیمات اشتباه دامنه، مشکل در سرور هاستینگ، یا برای صاحبان سایت‌های ایرانی، قطعی‌های اینترنت باشد.

در این مقاله، به زبان ساده توضیح می‌دهیم خطای DNS چیست، چه تفاوتی با Server Error دارد، و مهم‌تر از همه، چطور می‌توانید این خطاها را شناسایی و برطرف کنید.

خطای DNS در گوگل سرچ کنسول چیست؟

این خطاها زمانی رخ می‌دهند که گوگل به دلیل تنظیمات نادرست DNS یا قطعی سایت، یا -برای ایرانی‌ها- به دلیل قطعی اینترنت، نتواند با وب‌سایت ارتباط برقرار کند. در عمل، گوگل خواسته به سایت شما وصل شود، اما DNS پاسخ نداده یا تنظیماتش مشکل داشته است.

رایج‌ترین پیام‌هایی که ممکن است در رابطه با خطای DNS ببینید این‌ها هستند:

• DNS error
• Host not found
• Server DNS timeout
• DNS resolution failed

تفاوت DNS Error با Server Error

در Google Search Console این دو خطا کاملاً متفاوت‌اند، چون در دو مرحلۀ مختلف اتفاق می‌افتند.

• DNS Error یعنی گوگل اصلاً نتوانسته دامنۀ سایت شما را پیدا کند.

در واقع فرآیند اصلی به شکل example.com → DNS → IP سرور → اتصال به سایت است؛ اما در هنگام بروز خطای DNS گوگل در مرحلۀ اول متوقف می‌شود. به این شکل: example.com → ❌ DNS failed.

• Server Error یعنی DNS درست کار کرده و گوگل IP را پیدا کرده است؛ اما خود سرور مشکل دارد.

پس گوگل به سایت رسیده، اما سایت نتوانسته پاسخ درستی بدهد. به این شکل: example.com → DNS OK → اتصال به سرور → ❌ server failed.

انواع خطاهای DNS

سه نوع از انواع رایج خطاهای دی‌ان‌اس را به‌طور کلی در این بخش بررسی می‌کنیم.

Timeout

این خطا موقعی رخ می‌دهد که سرور DNS به‌موقع پاسخ را برنگرداند. وقتی می‌گوییم DNS Timeout یعنی یک Resolver (مثلاً گوگل، ISP یا خود مرورگر) از DNS Server پرسیده: «IP این دامنه چیست؟»؛ ولی در زمان مجاز هیچ پاسخی دریافت نکرده است.

Refused

این خطا یعنی یعنی DNS server عمداً درخواست را رد کرده است. ارور Refused DNS معمولاً به این دلیل رخ می‌دهد که سیاست‌های سرور اجازۀ برگرداندن برخی پاسخ‌ها را نمی‌دهد. مثلاً درخواست Recursive Query ممنوع است و اگر IP ناشناسی این درخواست را بدهد، با خطا روبرو می‌شود.

NXDOMAIN

وقتی دامنه یا رکورد DNS موجود نباشد، با این خطا روبرو می‌شوید. اگر دامنه یا ساب دامنه اشتباه تایپ شود، expire شده باشد یا رکورد دامنه حذف شده باشد، خطای NXDOMAIN رخ می‌دهد.

دلایل اصلی خطای DNS در گوگل سرچ کنسول

علت خطای DNS سرچ کنسول معمولاً اشتباه در رکوردهای DNS یا وجود مشکل در سرور است. در ادامه دلایل مختلف را بررسی می‌کنیم و راهکار می‌دهیم.

مشکل در تنظیمات DNS دامنه

اگر رکوردهای DNS شما (مانند A، AAAA، یا CNAME) اشتباه، قدیمی یا حذف شده‌اند، خطای DNS را در سرچ کنسول می‌بینید. دقت کنید که رکورد A باید به IP صحیح سرور هاستینگ شما اشاره کند، در غیر این صورت گوگل مسیر سرور را پیدا نمی‌کند.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

باید از ابزارهای DNS Checker برای بررسی درستی رکوردهای A و CNAME در سراسر جهان استفاده کنید و از همخوانی این رکوردها با اطلاعات ارائه شده توسط شرکت هاستینگ مطمئن شوید.

انتقال دامنه یا تغییر نیم‌سرور

وقتی دامنه از یک رجیسترار به رجیسترار دیگر منتقل می‌شود، تنظیمات DNS موقتاً از کار می‌افتد یا ریست می‌شود. در حین انتقال (معمولاً ۵ تا ۷ روز)، ممکن است نیم‌سرورهای (Nameservers) قدیمی غیرفعال و نیم‌سرورهای جدید هنوز فعال نشده باشند.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

پس از اتمام انتقال، حتماً تنظیمات نیم‌سرورها را دوباره بررسی و اعمال کنید. حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت برای اعمال کامل تغییرات صبر کنید. از ابزار WHOIS برای مشاهده وضعیت نهایی انتقال استفاده کنید.

قطعی اینترنت در ایران

در اینترانت ملی، ربات‌های گوگل نمی‌توانند به سایت سر بزنند و صفحات را ایندکس کنند. این اتفاق سئوی سایت را ضعیف می‌کند و دلیل برخی از خطاهای DNS در سرچ کنسول گوگل است.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

برای حل این چالش می‌تواند از سرویس Geo DNS لیموهاست استفاده کنید. با تهیه این سرویس، دو هاست (یکی در ایران و یکی در خارج) به سایت شما اختصاص داده می‌شود و طبق کانفیگ و تنظیماتی که تیم لیموهاست اعمال می‌کند، ترافیک خارجی و ربات‌های گوگل به سرور خارجی هدایت می‌شوند و در شرایط قطعی اینترنت در دسترس خواهند بود. کاربران ایرانی هم به سرور ایران هدایت خواهند شد. اینطوری سایت‌تان هم برای کابران ایرانی و هم برای ربات‌های گوگل در دسترس است.

سرویس Geo DNS لیموهاست

میزبانی همزمان سایت در سرور خارجی و ایرانی

با دریافت این سرویس، هم سئوی سایت‌تان را حفظ کنید و هم همیشه در دسترس باشید.

سرویس Geo DNS

مشکل در هاستینگ یا سرور

اگر اکانت هاستینگ شما به دلیل عدم پرداخت، نقض قوانین یا مصرف بیش از حد منابع متوقف (Suspended) شده باشد، سرور دیگر پاسخ DNS نمی‌دهد. در این حالت، حتی اگر تنظیمات DNS درست باشد، سرور مقصد فعال نیست.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

وارد اکانت هاستینگ شوید و آخرین پیام‌ها را بررسی کنید؛ در صورت ساسپندی معمولاً هشدار برای شما ارسال می‌شود. همچنین از پرداخت به‌موقع صورتحساب‌ها مطمئن شوید و چک کنید که دامنه شما در لیست blockedهای هاست نباشد.

دلایل اصلی Server Error در گوگل سرچ کنسول

در گزارش Indexing (بخش Pages)، می‌توانید خطاهای سرور (5xx) را مشاهده کنید. این خطاها به این معنی هستند که ربات گوگل سعی کرده یک URL را در سایت شما کراول کند، اما سرور شما به جای محتوای صفحه، یک کد وضعیت HTTP 5xx را برمی‌گرداند. این اتفاق مانع از ایندکس شدن صفحه توسط گوگل می‌شود.

پر شدن فضای هاست

اگر سرور شما نتواند نرخ خزش (Crawl Rate) و ترافیک واقعی کاربران را به‌طور همزمان اداره کند، منجر به خطای Timeout یا خطای ۵۰۳ خواهد شد.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

قبل از هرچیزی، پیشنهاد می‌کنم برای بررسی فضای اشغال‌شده روی هاست‌تان مقالۀ «مشاهده مصرف و مدیریت فضای هاست» را بخوانید. در این مقاله توضیح داده‌ایم که چطور متوجه این موضوع شوید و این خطا را رفع کنید. اما در کل برای حل‌کردن این مشکل اقدامات زیر را انجام دهید:

• ابتدا مصرف منابع سرور را مانیتور کنید (CPU ،RAM و تعداد Connectionها)
• در صورت نیاز منابع هاست یا سرور را افزایش دهید
• از سیستم کشینگ استفاده کنید (در این باره مقالۀ «کش سایت چیست» را مطالعه کنید)

مشکل در پیکربندی سرور

تعیین سطح دسترسی اشتباه به فایل‌ها و پوشه‌ها، اشتباه در فایل .htaccess در آپاچی، پر شدن worker_connections در Nginx و بلاک شدن ربات‌های گوگل توسط ModSecurity از جمله دلایل بروز مشکل در کانفیگ سرور و مشاهدۀ خطای سرور در سرچ کنسول هستند.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

• ابتدا لاگ‌های خطا را در هاست بررسی کنید
• تنظیمات پیش‌فرض را بازیابی کنید یا قوانین را با دقت اصلاح کنید
• اگر Googlebot اشتباهی بلاک شده، User-Agent آن را در Allowlist قرار دهید

اختلال در اتصال دیتابیس

کوئرهای کند دیتابیس و عدم اتصال پایگاه داده، از دیگر دلایل بروز خطای سرور در سرچ کنسول هستند. صفحات داینامیک (مثل WordPress یا CMSهای اختصاصی) کوئری‌های سنگین یا بهینه‌نشده SQL اجرا می‌کنند که هنگام افزایش Crawl دچار Timeout می‌شوند.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

• Query Caching را فعال کنید
• ایندکس‌های دیتابیس را بهینه کنید
• از Object Cache مثل Memcached یا Redis استفاده کنید
• پلاگین‌ها یا ماژول‌های بدون استفاده را غیرفعال کنید

مشکلات Backend ،Proxy و CDN

اگر از Cloudflare یا Load Balancer استفاده می‌کنید، زمانی که سرور اصلی (سرور Origin) در دسترس نباشد، ممکن است خطاهای 502 یا 504 برگردانده شوند. برای آشنایی بیشتر با این نوع خطاها، مقالۀ «آشنایی با خطای 500 در سرور و سایت» را بخوانید.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

• برای تست، موقتاً CDN را غیرفعال یا Bypass کنید تا مستقیماً سرور اصلی بررسی شود
• لاگ فایروال را چک کنید تا IPهای Cloudflare بلاک نشده باشند
• مطمئن شوید مقدار Keepalive Timeout بین Proxy و Origin هماهنگ است

ری‌دایرکت اشتباه

ریدایرکت‌های اشتباه یا حذف‌شده یکی دیگر از دلایل اصلی خطاهای سرور در Google Search Console هستند؛ هرچند معمولاً به‌جای خطای سرور (5xx)، تحت عنوان Redirect error نمایش داده می‌شوند. با این حال، همین خطاها هم می‌توانند ربات‌های گوگل را کاملاً متوقف کنند.

نحوه بررسی و رفع مشکل:

• برای بررسی تمام لینک‌های داخلی سایت و ریدایرکت‌ها می‌توانید از نرم‌افزار Screaming Frog استفاده کنید
• همچنین در بخش Pages سرچ کنسول Page with redirect و خطاهای 404 نشان‌دهندۀ وجود مشکل در ریدایرکت‌های سایت هستند
• اگر روی وردپرس افزونۀ Rank Math SEO دارید، از قسمت «مانیتور 404» و «تغییر مسیرها» می‌توانید خطاها را مشاهده و آن‌ها را برطرف کنید

جمع‌بندی

در این مقاله توضیح دادیم که خطاهای DNS در سرچ کنسول را چطور بررسی و رفع کنید. با رفع خطاهای DNS یکی از مشکلات مهم سئوی سایت را از میان برمی‌دارید. برای مشاهده خطاهای DNS یا Server Error باید به بخش Indexing سرچ کنسول مراجعه کنید. برخی از این خطاها مربوط به مشکلات ریدایرکت هستند و برخی به‌دلیل تنظیمات اشتباه سرور و دامنه رخ می‌دهند. با استفاده از افزونه‌های وردپرس (مانند رنک مث) و ابزارهایی مانند اسکریمینگ فراگ می‌توانید این خطاها را راحت‌تر شناسایی کنید.

اگر سوالی در این باره دارید، حتماً بپرسید.