آیا ماتومو (matomo) می‌تواند جای گوگل آنالیتیکس را بگیرید؟

در ژانویه ۲۰۲۵، ناگهان دسترسی خیلی از کاربران ایرانی به Google Analytics قطع و اکانت بعضی‌ها ساسپند شد.

بله! گوگل به خاطر تحریم‌ها، دسترسی ایرانی‌ها به Google Analytics را محدود کرد و باعث شد کسب‌وکارها کلی از دیتاهای مهم‌شان را از دست بدهند.

بعد از این اتفاق، خیلی از کسب‌وکارهای ایرانی تصمیم گرفتند سراغ ابزارهای جایگزینی برای تحلیل سایت بروند و ماتومو (Matomo) یکی از گزینه‌های روی میز بود.

در این مقاله بعد از اینکه گفتیم ماتومو چیست، این ابزار و قابلیت‌هایش را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم آیا واقعاً می‌تواند رقیب و جایگزینی برای آنالیتکس گوگل باشد یا خیر.

ماتومو چیست؟

Matomo نام یک پلتفرم برای تحلیل رفتار کاربران است که مثل گوگل آنالیتیکس داده‌های وب‌سایت یا اپلیکیشن شما را جمع‌آوری و تحلیل می‌کند؛ اما یک تفاوت مهم با آنالیتیکس دارد:👇

در گوگل آنالیتیکس تمام داده‌های سایت شما روی سرورهای گوگل ذخیره می‌شود؛ ولی در ماتومو این گزینه را دارید که آن را روی سرور خودتان (به‌صورت Self-hosted) نصب کنید تا تمام داده‌ها روی سرور شخصی خودتان ذخیره شود.

طبق اطلاعات رسمی Matomo، در حال حاضر این پلتفرم روی بیش از 1.4 میلیون وب‌سایت استفاده می‌شود و در بیش از 190 کشور فعال است.

نکته جالب! نام قبلی ماتومو، Piwik Analytics بود و از سال ۲۰۰۷ روی کار آمد؛ اما در طول زمان به نام فعلی، یعنی matomo تغییر اسم داد. «matomo» یک کلمه ژاپنی و به معنی «صداقت» است.

ویژگی‌های برجسته Matomo چیست؟

Matomo یک ابزار گزارش‌دهی-تحلیلی است؛ پس باید بتواند مثل سایر رقبایش گزارش‌های بسیار دقیقی از بازدیدکنندگان وب‌سایت ارائه دهد. با این ابزار می‌توانید ببینید:

• چه تعداد کاربر وارد سایت شما شده‌اند
• از کجا وارد سایت شما شده‌اند
• چه صفحاتی را می‌بینند
• چقدر در سایت می‌مانند
• روی چه چیزی کلیک می‌کنند
• از چه موتورهای جستجو و چه کلمات کلیدی برای ورود به سایت شما استفاده کرده‌اند
• از کجا سایت را ترک می‌کنند
• و…

Matomo حتی زبان کاربران را نیز نمایش می‌دهد تا درک بهتری از نحوه مصرف محتوای شما توسط مخاطبان ارائه دهد.

و مهم‌تر از همه اینکه:

ماتومو این داده‌ها را بدون نقض حریم خصوصی کاربران جمع‌آوری می‌کند.

با دانستن این اطلاعات می‌توانید تحلیل دقیقی از رفتار کاربران در سایت داشته باشید. مثلاً می‌توانید بفهمید:

• بیشترین ترافیک سایت به کدام صفحات وارد می‌شود
• کدام صفحات عملکرد ضعیفی دارند و برای کاربران جذاب نیستند
• لینک‌هایی که روی آن‌ها بیشتر کلیک شده است کدام‌اند
• کدام فایل‌ها بیشتر دانلود شده‌اند

اما Matomo در بعضی قابلیت‌ها از Google Analytics پیشی گرفته و امکانات بیشتری ارائه می‌دهد. این‌ها مهم‌ترین قابلیت‌هایی هستند که Matomo را از سایر رقبا متمایز می‌کند:

۱. نقشه‌های حرارتی (Heatmaps)

یکی دیگر از ویژگی‌های بسیار مهم Matomo، هیت‌مپ است که فقط در نسخه پولی در دسترس است. هیت‌مپ به‌صورت بصری نشان می‌دهد کاربران در کدام بخش‌های صفحه بیشتر کلیک یا اسکرول می‌کنند.

این قابلیت به شما کمک می‌کند:

• رفتار واقعی کاربران را بهتر درک کنید
• اثربخشی طراحی صفحه را بررسی کنید
• نقاط مهم یا مشکل‌دار صفحه را سریع‌تر شناسایی کنید
• و حتی رفتارهایی مثل «کلیک‌های مکرر و عصبی» (Rage Clicking) را تشخیص دهید که می‌تواند نشانه کندی سایت یا وجود مشکل در یک بخش خاص باشد

نکته: این قابلیت به‌صورت پیش‌فرض در GA4 وجود ندارد، اما می‌توان از ابزارهایی مثل Hotjar استفاده کرد.

۲. ضبط سشن کاربران (Session Recording)

با این قابلیت می‌توانید رفتار واقعی کاربران و نحوه تعامل‌شان با صفحات شما را به‌صورت ویدیویی مشاهده کنید؛ یعنی ببینید چطور در سایت حرکت می‌کنند، کجا گیر می‌کنند یا چرا خارج می‌شوند.

حتی امکان ردیابی آدرس IP کاربران نیز وجود دارد که می‌تواند برای تحقیقات دموگرافیک دقیق‌تر مفید باشد.

۳. تحلیل فرم‌ها (Form Analytics)

این قابلیت نشان می‌دهد کاربران چگونه با فرم‌های سایت تعامل دارند؛ مثلاً کجا فرم را رها می‌کنند یا کدام فیلدها باعث خروج می‌شوند. با این داده‌ها می‌توانید فرم‌ها را بهینه کنید و نرخ تبدیل را بالا ببرید.

۴. تحلیل ویدیوها (Video Analytics)

با این ویژگی می‌توانید ببینید کاربران چه مقدار از ویدیوها را تماشا می‌کنند، کجا آن را متوقف می‌کنند یا اصلاً پخش می‌کنند یا نه. این اطلاعات برای بهبود محتوای ویدیویی بسیار کاربردی است.

۵. برندینگ اختصاصی (Custom Branding)

Matomo این امکان را می‌دهد که ظاهر داشبورد و گزارش‌ها را با نام و برند خودتان شخصی‌سازی کنید. این ویژگی برای شرکت‌ها و آژانس‌ها بسیار کاربردی است.

۶. گزارش‌های بدون نمونه‌گیری (100% Unsampled Reports)

برخلاف برخی ابزارها، Matomo تمام داده‌ها را به‌صورت کامل تحلیل می‌کند و از روش نمونه‌گیری استفاده نمی‌کند. در ضمن هیچ دیتایی هم حذف نمی‌شود و هیچ محدودیتی برای حجم داده وجود ندارد.

این یعنی گزارش‌ها دقیق‌تر و قابل اعتمادتر هستند.

خب تا اینجا گفتیم ماتومو چیست و چه ویژگی‌های شاخصی دارد. اما یک سوال:

دلیل محبوبیت ماتومو چیست؟

سوال به‌جایی است! ده‌ها ابزار رایگان و پولی دیگر در حوزه تحلیل وب وجود دارد که می‌توانند جای گوگل آنالیتیکس را پر کنند، چرا از بین آن‌ها Matomo این‌قدر محبوب است؟

سوال‌تان را با لیستی از مزایای این ابزار پاسخ می‌دهم:

مهم‌ترین مزیت Matomo: کنترل کامل

یکی از مهم‌ترین دلایلی که بسیاری از کسب‌وکارها به سراغ Matomo می‌روند، کنترل و مالکیت کامل روی داده‌ها است.

در سرویس‌های خارجی مثل همین Google Analytics داده‌ها روی سرورهای خود شرکت (در این مثال سرورهای گوگل) ذخیره می‌‌شوند. اشکالش چیست؟

در شرایطی مثل ایران که امکان استفاده از سرویس‌های خارجی همیشه پایدار نیست و متاسفانه اختلال و قطعی اینترنت همیشه در کمین است، هر لحظه ممکن است دسترسی شما به سرویس و داده‌های مهم سایت‌تان در زمان بحران محدود و قطع شود. (شرایطی که در قطعی‌های اخیر اینترنت تجربه کردیم!)

خوبی Matomo این است که می‌توانید در حالت Self-host (یعنی نصب این ابزار روی سرور‌های داخلی خودتان) از آن استفاده کنید. این‌طوری 👇

تمام اطلاعات در دیتابیس سرور شما (مثلاً MySQL) ذخیره می‌شود و حتی با قطع شدن اینترنت بین‌الملل هم در دسترسی و کنترل ۱۰۰ درصدی روی آن خواهید داشت.

البته این را هم بگویم که مجبور نیستید با پیچیدگی‌های فنی فرایند نصب، کانفیگ و نگهداری سرور شخصی برای ماتومو سروکله بزنید؛ با سرویس آنالیتیکس ماتومو لیموهاست می‌توانید این ابزار را به‌صورت اختصاصی روی سرورهای داخل ایران دریافت کنید.

در صورت نیاز و برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به صفحه «» مراجعه کنید.

نکته: ماتومو یک نسخه Cloud هم دارد که اگر مسائلی مثل قطعی اینترنت بین‌الملل و از دست رفتن داده‌ها برایتان اولویتی ندارد، می‌توانید با پرداخت حق اشتراک، از نسخه آماده و میزبانی‌شده آن استفاده کنید.

ماتومو متن‌باز است

Matomo یک پلتفرم متن‌باز و قابل توسعه است؛ یعنی کد این ابزار به‌صورت عمومی در دسترس است و هر کسی می‌تواند آن را متناسب با نیازهای خود شخصی‌سازی کند و:

• با افزونه‌ها (Plugins) توسعه دهد
• از Marketplace رسمی استفاده کند (بیش از 70 افزونه موجود است)
• یا حتی افزونه اختصاصی خودش را بسازد

در یک کلام 👈 متن‌باز بودن ماتومو باعث شفافیت بالا، امنیت بیشتر و قابلیت توسعه و سفارشی‌سازی این ابزار شده است.

کاربردهای گسترده Matomo

Matomo علاوه بر تحلیل رفتار کاربران در وب‌سایت، می‌تواند در اپلیکیشن‌های موبایل، نرم‌افزارهای دسکتاپ و پورتال‌های داخلی سازمانی (Intranet) هم مورد استفاده قرار بگیرد.

تمرکز جدی روی حریم خصوصی

یکی دیگر از مزیت‌های Matomo قابلیت‌های این ابزار برای رعایت قوانین حریم خصوصی است. مثل:

• امکان ناشناس‌سازی IP کاربران
• عدم نیاز به کوکی در برخی حالت‌ها
• امکان Opt-out برای کاربران

Matomo چه تفاوتی با Google Analytics دارد؟

در جدول زیر، می‌توانید با یک نگاه متوجه تفاوت‌های این دو ابزار شوید:

با این حساب: آیا Matomo جایگزین کامل Google Analytics است؟

برای ما ایرانی‌ها بله!

اگر نمی‌خواهید هر لحظه نگران قطع شدن دسترسی به داده‌هایتان باشید، اگر داشتن یک آنالیتیکس پایدار برایتان مهم است و ترجیح می‌دهید داده‌های سایت کاملاً در اختیار خودتان باشد، Matomo برایتان انتخاب منطقی‌تری است.

نکته پایانی

اگر قصد مهاجرت به matomo را دارید، می‌توانید گزارش‌ها و داده‌های خود را از طریق ابزار Import Data به این ابزار منتقل کنید. برای این کار راهنمای انتقال داده‌ها از Google Analytics به Matomo را در وبلاگ لیموهاست دنبال کنید.

سوالی دارید؟ حتماً بپرسید تا خیلی زود جواب‌تان را بدهیم.