انواع روش‌های ارسال محصول (پست، تیپاکس، ماهکس، باکسیت، چاپار)

اگر فروشگاه اینترنتی دارید یا مرتب بسته و مرسوله ارسال می‌کنید، انتخاب سرویس پستی مناسب می‌تواند تأثیر مستقیمی بر هزینه، سرعت تحویل و رضایت مشتریان شما داشته باشد.

خوشبختانه در ایران گزینه‌های متنوعی برای ارسال مرسولات وجود دارد؛ از سرویس‌های شناخته‌شده‌ای مانند پست پیشتاز و سفارشی گرفته تا شرکت‌های خصوصی حمل‌ونقل و پلتفرم‌های هوشمند ارسال کالا. هرکدام از این روش‌ها مزایا، محدودیت‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند و انتخاب بهترین گزینه به عواملی مانند نوع کالا، مقصد، زمان تحویل موردنیاز و بودجه شما بستگی دارد.

در این مقاله ابتدا با انواع سرویس‌های پستی در ایران آشنا می‌شویم، سپس تفاوت پست پیشتاز و سفارشی را بررسی می‌کنیم و بعد نگاهی به مهم‌ترین شرکت‌های پستی فعال در کشور خواهیم داشت.

انواع سرویس‌های پستی در ایران کدامند؟

با شناخت دقیق انواع سرویس‌های پستی ایران، از جمله پست پیشتاز، سفارشی، ویژه، EMS (بین‌المللی)، خدمات شرکت‌های خصوصی اکسپرس و سرویس پرداخت در محل، می‌توانید بهترین و به‌صرفه‌ترین گزینه را برای ارسال بسته‌های فروشگاه اینترنتی‌تان انتخاب کنید.

پست پیشتاز

پست پیشتاز یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین سرویس‌های پستی در ایران است که برای ارسال بسته‌های داخلی با اولویت بالا طراحی شده است. این سرویس، ترکیبی از سرعت و اطمینان را ارائه می‌دهد و برای ارسال مدارک، کالاها و نامه‌هایی که نیاز به رسیدن سریع به مقصد دارند، ایدئال است.

ویژگی‌ها:

• سرعت بالا: بسته‌ها معمولاً در بازه زمانی ۱ تا ۳ روز کاری در سراسر کشور تحویل داده می‌شوند. (بسته به مسافت و مراکز استان‌ها، زمان ممکن است متفاوت باشد)
• قابلیت رهگیری مرسوله: امکان پیگیری لحظه‌به‌لحظه وضعیت بسته از مبدأ تا مقصد از طریق کد رهگیری.
• بیمه: پوشش بیمه تا سقف مشخصی برای جبران خسارات احتمالی.
• قابلیت ارسال بسته‌های با وزن و ابعاد مشخص: محدودیت‌هایی برای وزن و ابعاد بسته وجود دارد که باید قبل از ارسال بررسی شود.

پست سفارشی

پست سفارشی، گزینه‌ای کم‌هزینه‌تر از پست پیشتاز است. این سرویس برای ارسال مدارک، نامه‌ها و بسته‌هایی که فوریت کمتری دارند، اما نیاز به اطمینان از رسیدن و قابلیت رهگیری دارند، مناسب است.

ویژگی‌ها:

• سرعت ارسال متوسط: زمان تحویل معمولاً ۲ تا ۵ روز کاری است
• قابلیت رهگیری: مشابه پست پیشتاز، امکان پیگیری بسته وجود دارد
• بیمه: پوشش بیمه تا سقف مشخص
• هزینه کمتر: نسبت به پست پیشتاز، مقرون‌به‌صرفه‌تر است

پست ویژه

پست ویژه، سریع‌ترین سرویس پستی در داخل کشور است که برای ارسال بسته‌های بسیار فوری و حساس طراحی شده است. این سرویس معمولاً محدودیت‌های بیشتری در وزن و ابعاد دارد. پست ویژه در حال حاضر فقط در تهران و بعضی مراکز استان‌ها ارائه می‌شود.

با پست ویژه، در صورتی که فرستنده مرسوله را پیش از ساعت تعیین‌شده (برای مثال قبل از ساعت ۱۰ صبح) به اداره پست تحویل دهد، بسته معمولاً تا صبح روز کاری بعد، یعنی در کمتر از ۲۴ ساعت، به مقصد رسیده و به گیرنده تحویل داده می‌شود.

ویژگی‌ها:

• سرعت فوق‌العاده: تحویل در همان روز یا حداکثر ۱ روز کاری
• رهگیری دقیق مرسوله: امکان پیگیری لحظه‌ای
• هزینه بالا: به دلیل سرعت و خدمات ویژه، گران‌ترین سرویس است
• محدودیت‌های ابعاد و وزن: معمولاً برای بسته‌های کوچک و با وزن کم مناسب است

سرویس امانت شرکت ملی پست

پست امانت سرویسی است که برای نگهداری یا تحویل کنترل‌شده مرسولات استفاده می‌شود. در این روش، بسته به‌جای اینکه مستقیماً به آدرس گیرنده ارسال شود، در یک واحد پستی نگهداری می‌شود تا گیرنده با ارائه مدارک هویتی آن را تحویل بگیرد.

ویژگی‌ها:

• مرسوله به‌جای تحویل در آدرس مقصد، در اداره پست نگهداری می‌شود
• گیرنده با ارائه کارت شناسایی یا مدارک لازم، بسته را از واحد پستی تحویل می‌گیرد
• برای اسناد، مدارک و بسته‌هایی که نیاز به تحویل حضوری دارند مناسب است
• مدت نگهداری مرسوله محدود است و پس از پایان مهلت، طبق مقررات پست تعیین تکلیف می‌شود.

پست EMS

EMS مخفف Express Mail Service و نام تجاری سرویس پست سریع بین‌المللی است که توسط اتحادیه پستی جهانی (UPU) استانداردسازی شده و در ایران توسط شرکت پست ارائه می‌شود. این سرویس برای ارسال بسته‌ها، نامه‌ها و اسناد تجاری به بیش از ۱۷۰ کشور جهان با سرعت و اطمینان بالا طراحی شده است.

ویژگی‌ها:

• پوشش جهانی: ارسال به بیشتر کشورهای دنیا
• سرعت بالا: زمان تحویل بسته به مقصد بین ۳ تا ۱۰ روز کاری متغیر است
• قابلیت رهگیری بین‌المللی: پیگیری بسته در مبدأ و مقصد
• بیمه: پوشش بیمه برای بسته‌های ارسالی
• خدمات گمرکی: تسهیل فرآیندهای گمرکی در مبدأ و مقصد

پست اکسپرس

«پست اکسپرس» معرف شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه لجستیک و حمل‌ونقل سریع کالا (مانند تیپاکس، پیشرو، چاپار و…) است. این شرکت‌ها معمولاً خدماتی مشابه پست پیشتاز یا حتی سریع‌تر را با قیمت‌های رقابتی و گاهی خدمات ویژه (مانند بسته‌بندی و بیمه جامع‌تر) ارائه می‌دهند.

ویژگی‌ها:

• سرعت بالا: مشابه یا سریع‌تر از پست پیشتاز
• شبکه توزیع: عمدتاً در مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ فعال هستند
• قیمت‌گذاری: متفاوت بر اساس شرکت و نوع سرویس
• خدمات اضافی: بسته‌بندی، انبارداری و لجستیک

سرویس پرداخت در محل

پرداخت در محل، یک سرویس جانبی است که توسط شرکت پست ایران یا شرکت‌های خصوصی ارائه می‌شود و به فروشندگان این امکان را می‌دهد که کالا را ارسال کرده و وجه آن را پس از تحویل به مشتری، دریافت کنند. این سرویس عمدتاً برای فروشگاه‌های آنلاین و کسب‌وکارهایی که می‌خواهند اعتماد مشتریان را جلب کنند، مفید است؛ اما دردسرهای خودش را هم دارد.

نحوه کار این سرویس به این شکل است که فروشنده بسته را به همراه مبلغ معین برای دریافت از مشتری، به شرکت پستی تحویل می‌دهد. مامور پست بسته را به مشتری می‌رساند، مشتری مبلغ را به مامور پرداخت کرده و بسته را تحویل می‌گیرد. سپس شرکت پستی مبلغ دریافتی را (پس از کسر کارمزد) به حساب فروشنده واریز می‌کند.

تفاوت پست پیشتاز و سفارشی چیست؟

فرق پست پیشتاز و سفارشی در مدت زمان تحویل مرسوله و هزینه ارسال است. پست پیشتاز سریع‌تر است و معمولاً مرسوله حدوداً طی ۱ تا ۳ روز کاری به مقصد می‌رسد (بسته به فاصله شهرها). اما پست سفارشی سرعت کمتری دارد و معمولاً ۲ تا ۵ روز کاری یا بیشتر زمان می‌برد تا به دست مشتری برسد.

تعرفۀ پست سفارشی پیشتاز نیز بر اساس وزن مرسوله و مسافت محاسبه می‌شود. اما در حالت کلی، هزینه پست پیشتاز بیشتر است. در ادامۀ مقاله، تعرفه‌های شرکت پست را برایتان آورده‌ایم؛ برای مشاهده به جدول مراجعه کنید.

شرکت‌های پستی ایران

در این بخش ۹ شرکت سرویس پستی (اعم از خصوصی و دولتی) را معرفی و بررسی می‌کنیم.

۱. شرکت ملی پست ایران

شرکت ملی پست، بزرگ‌ترین ارائه‌دهنده خدمات پستی در کشور است و انواع سرویس‌های پیشتاز، سفارشی، ویژه، امانت و پست بین‌المللی را ارائه می‌دهد. این شرکت با گسترده‌ترین شبکه توزیع، تقریباً تمام شهرها و روستاهای ایران را پوشش می‌دهد.

۲. تیپاکس

تیپاکس یکی از قدیمی‌ترین شرکت‌های حمل‌ونقل خصوصی ایران است که خدمات ارسال بسته‌های درون‌شهری و بین‌شهری را ارائه می‌کند. رهگیری آنلاین، پس‌کرایه و تحویل نسبتاً سریع از مهم‌ترین مزایای این شرکت است.

۳. چاپار

چاپار یک شرکت خصوصی فعال در حوزه لجستیک و حمل مرسولات است که بیشتر روی ارسال سریع بسته‌های تجاری و فروشگاهی تمرکز دارد. این شرکت دارای شعب متعدد در سراسر کشور بوده و امکان رهگیری آنلاین مرسولات را نیز فراهم کرده است.

۴. ماهکس

ماهکس خدمات حمل بسته، اسناد و کالا را برای اشخاص و کسب‌وکارها ارائه می‌دهد. این شرکت با پوشش مناسب در بسیاری از شهرهای ایران، گزینه‌ای مناسب برای ارسال مرسولات فروشگاه‌های اینترنتی محسوب می‌شود.

۵. پستکس

پستکس برخلاف شرکت‌های پستی سنتی، خودش ناوگان حمل‌ونقل ندارد و به‌عنوان یک پلتفرم هوشمند ارسال فعالیت می‌کند. کاربران می‌توانند از طریق آن قیمت و خدمات شرکت‌های مختلف مانند پست، تیپاکس، چاپار و سایر شرکت‌ها را مقایسه کرده و مناسب‌ترین گزینه را انتخاب کنند.

۶. DTS (دریا زمین تی‌اِس)

DTS یکی از شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه حمل‌ونقل و لجستیک است که خدمات ارسال بسته، اسناد و بارهای تجاری را در داخل کشور ارائه می‌دهد. این شرکت بیشتر با سازمان‌ها، فروشگاه‌های اینترنتی و کسب‌وکارهای بزرگ همکاری می‌کند.

۷. الوپیک

الوپیک بیشتر به‌عنوان سرویس ارسال درون‌شهری شناخته می‌شود، اما در برخی شهرها خدمات ارسال بین‌شهری نیز ارائه می‌دهد. این سرویس برای فروشگاه‌های اینترنتی و ارسال سریع سفارش‌ها در همان روز گزینه مناسبی است.

۸. اسنپ‌باکس

اسنپ‌باکس سرویس حمل مرسولات گروه اسنپ است که امکان ارسال فوری بسته‌ها با موتور، خودرو و وانت را فراهم می‌کند. این سرویس بیشتر برای ارسال‌های درون‌شهری و تحویل سریع سفارش‌های فروشگاه‌های اینترنتی استفاده می‌شود.

۹. دکاپست

دکاپست تمرکز ویژه‌ای بر ارائه خدمات لجستیک هوشمند دارد و علاوه بر حمل مرسولات، راهکارهایی برای مدیریت ارسال سفارش‌های فروشگاه‌های آنلاین ارائه می‌کند. امکان ارسال داخلی و بین‌المللی، خدمات سازمانی و پوشش گسترده نمایندگی‌ها از ویژگی‌های این شرکت است.

راهنمای انتخاب سرویس پستی مناسب برای فروشگاه اینترنتی

انتخاب سرویس پستی مناسب برای آنلاین‌شاپ‌ها بستگی به حجم ارسال روزانه، پراکندگی مشتریان و حساسیت زمانی دارد. با در نظر گرفتن این موارد و معیارهایی که در ادامه توضیح می‌دهیم، بهترین سرویس پستی را برای آنلاین‌شاپتان انتخاب می‌کنید.

۱. محدوده ارسال را مشخص کنید

ابتدا مشخص کنید که بیشتر سفارش‌های شما درون‌شهری هستند یا به سراسر کشور ارسال می‌شوند. اگر مشتریان شما در شهرهای مختلف ایران پراکنده‌اند، سرویسی را انتخاب کنید که پوشش سراسری و شبکه توزیع گسترده داشته باشد. مثلاً برای ارسال‌های درون‌شهری، اسنپ‌باکس و الوپیک مناسبند.

۲. سرعت تحویل را با نوع محصولات هماهنگ کنید

اگر محصولات شما فاسدشدنی، حساس یا دارای ارزش بالا هستند، سرعت ارسال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در مقابل، برای کالاهای معمولی می‌توان از سرویس‌های اقتصادی‌تر با زمان تحویل طولانی‌تر استفاده کرد.

۳. هزینه ارسال را بررسی کنید

هزینه حمل‌ونقل یکی از عوامل مهم در تصمیم خرید مشتری است. بهتر است تعرفه شرکت‌های مختلف را مقایسه کرده و سرویسی را انتخاب کنید که تعادل مناسبی بین قیمت و کیفیت ارائه دهد. همچنین امکان ارائه ارسال رایگان برای سفارش‌های بالاتر از مبلغ مشخص را در نظر بگیرید.

۴. قابلیت رهگیری مرسوله

مشتریان انتظار دارند بتوانند وضعیت سفارش خود را به‌صورت آنلاین مشاهده کنند. انتخاب شرکتی که کد رهگیری دقیق و اطلاع‌رسانی پیامکی یا آنلاین ارائه می‌دهد، باعث افزایش اعتماد مشتری خواهد شد.

۵. کیفیت خدمات و نرخ موفقیت در تحویل

همه شرکت‌های حمل‌ونقل کیفیت یکسانی ندارند. قبل از انتخاب، نظرات سایر فروشگاه‌های اینترنتی را بررسی کنید و به شاخص‌هایی مانند سلامت بسته، زمان تحویل واقعی، پاسخگویی پشتیبانی و نرخ مرجوعی توجه داشته باشید.

مثلاً تیپاکس حواشی زیادی دارد. اما باید توجه داشت که تجربه مشتریان از تیپاکس به شعبه ارائه‌کننده خدمات بستگی دارد. مثلاً ممکن است مشتریان یک منطقه از خدمات تیپاکس راضی باشند، ولی در مناطق دیگر نارضایتی‌های زیادی درباره عدم تحویل مرسوله یا کیفیت پایین خدمات مشاهده شود.

۶. اتصال به فروشگاه اینترنتی

بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل و سامانه‌های ارسال، امکان اتصال از طریق API یا افزونه به فروشگاه‌های اینترنتی را فراهم کرده‌اند. این قابلیت باعث می‌شود ثبت سفارش، چاپ برچسب، محاسبه هزینه ارسال و رهگیری مرسوله به‌صورت خودکار انجام شود و زمان مدیریت سفارش‌ها کاهش پیدا کند.

⭐ در جدول زیر می‌توانید مقایسه‌ای را بر اساس شرکت‌های پستی مختلف طبق معیارهای گفته‌شده ببینید.

نکته: تعداد ستاره‌ها در ستون «هزینه» نشان‌دهنده ارزان‌تر بودن سرویس است؛ یعنی ★★★★★ کم‌هزینه‌تر و ★☆☆☆☆ گران‌تر است.

ادغام سرویس پستی با فروشگاه ووکامرس

اگر فروشگاه اینترنتی خود را با ووکامرس راه‌اندازی کرده‌اید، نیازی نیست اطلاعات هر سفارش را به‌صورت دستی در سامانه شرکت‌های پستی ثبت کنید. با استفاده از افزونه‌های حمل‌ونقل ووکامرس یا API شرکت‌های پستی، می‌توانید فرآیند ارسال سفارش‌ها را به‌صورت خودکار مدیریت کنید. این کار علاوه بر صرفه‌جویی در زمان، احتمال بروز خطا هنگام ثبت اطلاعات را نیز کاهش می‌دهد.

از جمله افزونه‌های واسط پستی برای ووکامرس، می‌توانیم به افزونه زاگما، تاپین، پستکس، دکاپست و Persian Woocommerce Shipping اشاره کرد.

نکته: اگر فروشگاه شما تعداد سفارش بالایی دارد، استفاده از پلتفرم‌های تجمیع‌کننده مانند پستکس می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد؛ زیرا با یک اتصال، امکان استفاده از چندین شرکت پستی (مانند پست، تیپاکس، چاپار و دکاپست) را خواهید داشت و می‌توانید برای هر سفارش، مناسب‌ترین سرویس را از نظر قیمت، سرعت یا مقصد انتخاب کنید.

کلام آخر

امیدواریم که این مقاله پاسخ سوالات شما دربارۀ سرویس‌ها و شرکت‌های پستی مختلف را داده باشد. یکی از نکات مهمی که بهتر است به یاد داشته باشید این است که بسته به نوع کسب‌وکار، مخاطبانتان و مناطق تحت پوشش، باید سرویس ارسال محصول مناسب را انتخاب کنید. همچنین بهتر است گزینه‌های مختلفی را برای انتخاب پیش روی مخاطبان بگذارید.

مثلاً ترکیب پست پیشتاز، تیپاکس و الوپیک (برای ارسال داخل شهری)، برای بیشتر کسب‌وکارها جوابگوست. اینطوری اگر شعب تیپاکس در برخی استان‌ها کیفیت خدمات خوبی نداشته باشد، مشتریان پست را جایگزین می‌کنند و بالعکس.

در پایان، اگر فروشگاه اینترنتی دارید، توصیه می‌کنم به دسته مقالات «توسعه کسب‌وکار آنلاین» سر بزنید و آموزش‌های به‌روز و رایگان دریافت کنید.