با معرفی Google Analytics 4 و از رده خارج شدن نسخه قبلی آن، یعنی Universal Analytics، خیلی از کسب‌وکارها عملاً مجبور به مهاجرت به این نسخه جدید شدند؛ ولی خب پیچیدگی‌های ساختاری GA4، تغییر در مدل داده‌ها و سخت‌تر شدن کار با گزارش‌ها، برای خیلی‌ها چالش‌برانگیز شد.

همین موضوع باعث شد ابزارهای تحلیلی دیگری از جمله Matomo به‌عنوان رقیب و جایگزینی جدی GA4 قد علم کنند.

در این مقاله می‌خواهیم با مقایسه ماتومو و GA4، بگوییم کدام ابزار، با نیازهای گزارش‌گیری و زیرساخت فنی‌ شما هماهنگ‌تر است.

مقایسه ماتومو و GA4 در یک نگاه

اگر دنبال یک مقایسه سریع و کامل بین ماتومو و گوگل آنالیتیکس هستید، نگاهی به جدول‌های زیر بیندازید: (منبع: NewMetrics)

معیار مقایسه	Google Analytics 4 (GA4)	Matomo
معرفی ابزار	ابزار آنالیتیکس رایگان و قابل شخصی‌سازی با مدل ترکینگ مبتنی بر ایونت و اتریبیوشن پیشرفته برای تحلیل فروش و ترافیک	ابزار آنالیتیکس متن‌باز و متمرکز بر حریم خصوصی با مالکیت 100٪ داده‌ها، حتی بدون نیاز به گرفتن رضایت کاربر
مزایا	رایگان بودن، امکانات زیاد، گزارش‌های قابل شخصی‌سازی، جامعه کاربری بزرگ، مستندات کامل، مقیاس‌پذیری بالا، نمایش و ویژوالایزیشن منعطف داده، گزارش‌گیری تعامل کاربران	تمرکز بالا روی حریم خصوصی
معایب	یادگیری سخت، پیاده‌سازی پیچیده، نمونه‌برداری داده (Sampling)، رابط کاربری نه‌چندان ساده	یکپارچه‌سازی و روش‌های برندسازی محدود
قیمت‌گذاری	نسخه استاندارد رایگان، نسخه GA4 360 از سالی 50 هزار دلار به بالا	نسخه On-Premise رایگان، نسخه Cloud از ماهی 19 یورو
دوره آزمایشی	پلن رایگان دارد	21 روز تست رایگان
آیتم‌های قابل ردیابی	100	30
تعداد کاربران (Seats)	نامحدود	نامحدود
نوع هاستینگ	Public Cloud	Public Cloud، Private Cloud، Self-Hosted
مالکیت داده	متعلق به گوگل	متعلق به شما
تازه‌بودن داده‌ها	4 تا 8 ساعت (برخی گزارش‌ها تا 48 ساعت)	حدود 15 دقیقه
مدت نگهداری داده	تا 14 ماه (قابل تنظیم)	نامحدود و قابل تنظیم
Data Sampling	در برخی گزارش‌ها وجود دارد	ندارد
گزارش trend	دارد	دارد
گزارش دستگاه	نوع دستگاه، مرورگر، سیستم‌عامل و…	دارد
فانل (Funnel)	بسیار پیشرفته و قابل شخصی‌سازی	پایه
User Flow	نمودار Sankey	نمودار Sankey
Segmentation	ساخت سگمنت و بررسی همپوشانی	بر اساس رفتار، کمپین، دیوایس و…
Cohort	تحلیل Cohort	دارد
Retention	همراه با CLTV	دارد
Attribution	مقایسه مدل‌های اتریبیوشن	دارد
Ecommerce	بسیار کامل	دارد
Heatmap	ندارد	دارد
Session Recording	ندارد	دارد
A/B Testing	ندارد	دارد (پریمیوم)
Custom Properties	25 یوزر + 50 ایونت	5 تا 15 برای هر نوع
Custom Metrics	50 متریک ایونتی	دارد
Custom Reports	کاملاً قابل شخصی‌سازی	طراحی منعطف گزارش
Custom Events	25 پارامتر برای هر ایونت	دارد

در اگر بخواهیم خیلی کوتاه و سریع بگوییم:

اگر به این موارد نیاز دارید، GA4 را انتخاب کنید:

اتریبیوشن پیشرفته
اتصال مستقیم به Google Ads
خروجی گرفتن از داده‌ها در BigQuery
تحلیل‌های پیچیده مبتنی بر ایونت

ولی اگر دنبال این ویژگی‌ها هستید، Matomo گزینه بهتری برای شماست:

مالکیت کامل داده‌ها
امکان self-host کردن (میزبانی روی سرور خودتان)
کنترل دقیق روی GDPR و قوانین حریم خصوصی
امکان ساخت جریان‌های تحلیلی سفارشی

حالا بیایید به تفاوت‌های این دو ابزار نگاه جزئی‌تری بیندازیم.

⭐ محتوای مرتبط: آیا ماتومو (matomo) می‌تواند جای گوگل آنالیتیکس را بگیرید؟

تفاوت‌های Matomo و GA4

هدف هر دو ابزار GA4 و Matomo تحلیل رفتار کاربران روی سایت است؛ ولی در برخی قابلیت‌ها و ویژگی‌ها تفاوت‌هایی دارند که در این بخش با آن‌ها آشنا می‌شوید:

تفاوت ماتومو و گوگل آنالیتیکس از نظر رابط کاربری

در مورد Google Analytics 4 (GA4)، رابط کاربری جدید واکنش‌های متفاوتی داشته است. بخش زیادی از کاربران معتقدند که کار کردن با آن ساده نیست و برای درک گزارش‌ها باید زمان زیادی صرف یادگیری کرد.

واقعاً هم ساختار GA4 نسبت به نسخه‌های قبلی پیچیده‌تر و بیشتر بر پایه رویدادها (Events) طراحی شده است؛ به همین دلیل پیدا کردن برخی گزارش‌ها یا تحلیل‌ها برای کاربران تازه‌کار دشوار است.

GA4 بیشتر برای سازمان‌های بزرگ طراحی شده است؛ یعنی شرکت‌هایی که تیم تحلیل داده یا متخصص‌های اختصاصی برای کار با آن دارند. به همین دلیل، برای کسب‌وکارهای کوچک یا تیم‌هایی که منابع محدودی دارند، ممکن است کار با آن زمان‌بر و سخت باشد.

در مقابل، Matomo رابط کاربری ساده و قابل فهمی دارد و اطلاعات مهم مثل گزارش ترافیک، رفتار کاربران یا نرخ تبدیل، معمولاً فقط با چند کلیک در دسترس هستند و کاربر را سردرگم نمی‌کند.

پس اگر ملاک مقایسه شکل، ساختار و نحوه کار کردن با ابزار باشد:

ماتومو👈 برای مارکترهای کم‌تجربه و غیرتکنیکال
گوگل آنالیتیکس👈 برای تیم‌های فنی و تحلیل داده

انتخاب بهتری است.

تفاوت ماتومو و GA4 از نظر قابلیت‌های تحلیل رفتار کاربران

گوگل آنالیتیکس در برخی بخش‌ها مثل یادگیری ماشین (Machine Learning) و تحلیل‌های آماری کلی عملکرد بی‌نظیری دارد؛ اما خب نمی‌توانیم محدودیت‌های آن را در حوزه تحلیل رفتاری عمیق کاربران انکار کنیم!

به طور مشخص، ابزارهایی مثل:

نقشه حرارتی (Heatmap)
ضبط رفتار کاربر یا سشن (Session Recording)
و سایر ابزارهای تحلیل رفتاری بصری

به صورت مستقل در GA4 وجود ندارند و اگر بخواهید رفتار دقیق کاربران را ببینید، باید از ابزارهای جداگانه و جانبی مثل Hotjar یا Lucky Orange استفاده کنید که مدیریت و هماهنگ‌سازی آن‌ها پیچیده می‌شود.

در مقابل، در Matomo برای تحلیل رفتار کاربر نیازی به ابزارهای جداگانه ندارید. علاوه بر داده‌های استانداردی که در نسخه قدیمی گوگل آنالیتیکس وجود داشت، Matomo به صورت داخلی امکانات پیشرفته‌ای مثل موارد زیر را هم ارائه می‌دهد:

Heatmaps (نقشه حرارتی رفتار کاربران)
Scroll Depth (بررسی میزان اسکرول کاربران در صفحه)
Session Recordings (ضبط کامل رفتار کاربران در سایت)

فرق ماتومو و GA4 از نظر میزان دقت در داده‌ها

GA4 برای اینکه با قوانین حریم خصوصی (مثل GDPR) سازگارتر باشد، استفاده از کوکی‌ها را محدودتر کرده است. کوکی‌ها همان فایل‌های کوچکی هستند که کمک می‌کنند رفتار کاربر در سایت ردیابی شود (مثلاً اینکه از کدام صفحه آمده، کجا کلیک کرده و چه مدت مانده است).

حالا مشکل کجاست؟

وقتی کاربر اجازه استفاده از کوکی‌ها را ندهد، بخشی از داده‌های واقعی قابل جمع‌آوری نیست و یعنی GA4 تصویر کاملی از رفتار کاربر در اختیار ندارد.

وقتی داده‌ها ناقص می‌شوند، GA4 از یادگیری ماشین (Machine Learning) و نمونه‌برداری (Sampling) استفاده می‌کند تا این کمبود را جبران کند. یعنی سیستم به جای بررسی تمام داده‌ها، با استفاده از الگوهای آماری و داده‌های قبلی، فقط یک بخش از داده‌ها تحلیل می‌شود و نتیجه به کل تعمیم داده می‌شود.

اما Matomo رویکرد متفاوتی دارد. در این ابزار:

تمام داده‌ها به صورت واقعی (Raw Data) ثبت می‌شوند،
هیچ داده‌ای حدس زده یا تخمین زده نمی‌شود،
و هیچ بخشی از داده‌ها حذف یا نمونه‌برداری نمی‌شود.

بنابراین 👇

GA4 ممکن است گاهاً تصویر تقریبی از رفتار کاربران ارائه بدهد، اما Matomo تصویر دقیق و واقعی از رفتار کاربران به شما می‌دهد.

⭐ محتوای مرتبط: آموزش انتقال داده‌ها از گوگل آنالیتیکس به ماتومو (راهنمای تصویری)

تفاوت ماتومو و گوگل آنالیتیکس از نظر قوانین حریم خصوصی

با اینکه گوگل تلاش کرده Google Analytics 4 را با قوانین جدید حریم خصوصی هماهنگ‌تر کند، اما خب همچنان بخشی از داده‌های کاربران به سرورهای خارج از اروپا، به‌خصوص آمریکا، منتقل می‌شود.

در مقابل، Matomo از ابتدا با رویکرد «حریم خصوصی محور» طراحی شده و:

داده‌ها می‌توانند داخل اروپا ذخیره شوند (EU Hosting)،
امکان نصب روی سرور شخصی (Self-hosted) وجود دارد،
هیچ داده‌ای به آمریکا یا کشورهای دیگر منتقل نمی‌شود،
امکان استفاده از تحلیل بدون کوکی (Cookieless Tracking) وجود دارد،
مالکیت کامل داده‌ها با شماست،
هیچ شرکتی نمی‌تواند ادعای مالکیت روی داده‌های شما داشته باشد،
و در هر زمان امکان خروجی گرفتن (Export) از داده‌ها وجود دارد.

پس اگر به حریم خصوصی اهمیت می‌دهید و می‌خواهید مالکیت بیشتری روی داد‌هایتان داشته باشید، ماتومو بیشتر به دردتان می‌خورد.

ماتومو و GA4 از نظر پیچیدگی راه‌اندازی

نصب و راه‌اندازی اولیه گوگل آنالیتیکس ساده‌ست، ولی خب اگر بخواهید گزارش‌های دقیقی آماده کنید، کارهایی مثل:

نام‌گذاری درست eventها
تنظیم تبدیل‌ها (conversions)
ترکینگ بین چند دامنه
تنظیم consent mode
یکسان نگه داشتن گزارش‌ها
و…

کمی پیچیده‌ست و نیاز به تخصص دارد.

از آن طرف اگر بخواهید ماتومو را روی سرور شخصی خودتان راه‌اندازی کنید (نسخه self-hosted)، بخشی از کارهای فنی مثل مدیریت سرور، آپدیت‌ها، نصب پلاگین‌ها و نگهداری داده‌ها (data retention) روی دوش خودتان است.

البته در سرویس ماتومو لیموهاست، صفر تا صد این کارهای فنی برعهده تیم متخصص لیموهاست است و نیازی نیست شما خودتان را درگیر این مسائل کنید.

جمع‌بندی نهایی

اگر بخواهیم یک جمع‌بندی کلی داشته باشیم:

گوگل آنالیتیکس با امکانات گسترده و رایگان، بیشتر برای تحلیل‌های آماری و اتصال به اکوسیستم گوگل مناسب است، اما پیچیدگی بالایی دارد و در تحلیل‌های رفتاری بصری محدود است.

در مقابل، Matomo با تمرکز بر حریم خصوصی، مالکیت کامل داده‌ها، دقت بالا و ارائه ابزارهای تحلیل رفتاری بصری به صورت داخلی، گزینه‌ای ایده‌آل برای کنترل بیشتر و درک عمیق‌تر رفتار کاربران است.

پس👇

اگر اولویت اصلی شما حفظ حریم خصوصی داده‌ها، مالکیت کامل اطلاعات و درک دقیق رفتار کاربر از طریق ابزارهای بصری است، Matomo انتخاب هوشمندانه‌تری خواهد بود.

در غیر این صورت، اگر به اکوسیستم گوگل وابسته هستید و تیم فنی لازم برای مدیریت پیچیدگی‌های GA4 را دارید، این ابزار برایتان کارآمدتر است.