غیرفعال کردن فونت‌های گوگل در وردپرس (با افزونه و بدون افزونه)

متاسفانه به‌خاطر مشکلات اینترنت ایران، اعم از محدودیت بین‌المللی و سرعت پایین، استفاده از فونت‌های گوگل -که ممکن است به‌صورت پیش‌فرض نیز در قالب سایت‌تان وجود داشته باشند- تصمیم درستی نیست. چون هم ممکن است به‌خاطر قطع دسترسی به اینترنت جهانی در سایت لود نشوند و هم سرعت سایت را پایین بیاورند.

در این مقاله، به روش‌های مختلف حذف فونت‌های گوگل از سایت‌های وردپرسی، دلایل حذف آن‌ها، مشکلات رایج پس از حذف فونت و راه‌حل‌های مناسب برای رفع این مشکلات پرداخته‌ایم. با ما همراه باشید.

منظور از فونت گوگل چیست؟

فونت گوگل (Google Fonts) یک سرویس رایگان از طرف Google است که به طراحان وب اجازه می‌دهد صدها فونت متنوع را بدون نیاز به نصب روی سرور، مستقیماً از طریق اینترنت در سایت خود استفاده کنند.

در واقع با این سرویس، به‌جای اینکه «فایل فونت» داخل هاست شما ذخیره شود، مرورگر کاربر فونت را از سرورهای گوگل (مثل fonts.googleapis.com) دریافت می‌کند.

چرا در وردپرس از فونت گوگل استفاده می‌شود؟

در بسیاری از قالب‌ها و افزونه‌های وردپرسی، Google Fonts به‌صورت پیش‌فرض فعال است؛ چون تنوع فونت آن زیاد است، پیاده‌سازی خیلی راحتی دارد، فونت‌ها برای انواع مرورگرها و دستگاه‌ها بهینه شده‌اند و با قالب‌های محبوب یا صفحه‌سازهایی مثل Elementor سازگارند.

چرا بهتر است فونت گوگل را از وردپرس حذف کنیم؟

سه دلیل مهم برای این کار وجود دارد:

1- کاهش سرعت سایت (مخصوصاً در ایران)

فراخوانی تعداد زیادی فونت -که شاید استفاده هم نشوند- باعث می‌شود که تعداد زیادی درخواست به سرور سایت ارسال شود و روی LCP و CLS تاثیر منفی بگذارد. این مورد را با اختلالات اینترنت ایران و سرعت پایین آن ترکیب کنید؛ یک ترکیب بسیار مضر برای سرعت، عملکرد سایت و همچنین SEO ایجاد می‌شود. این مهم‌ترین دلیل برای غیرفعال‌کردن فونت‌های گوگل است.

2- عدم سازگاری با قالب فارسی

تمرکز اصلی گوگل روی فونت‌های انگلیسی است و پشتیبانی محدودی از فارسی دارد. از نظر طراحی هم بیشتر فونت‌ها با استانداردهای تایپوگرافی فارسی هماهنگ نیستند.

3- وابستگی به منابع خارجی

از دیگر مشکلات مهم فونت‌های گوگل، وابستگی به سرورهای خارجی (یعنی سرورهای خود Google) است. چرا این موضوع مشکل ایجاد می‌کند؟ اگر اینترنت داخلی، ایران اکسس شود (همان نت ملی) و دسترسی از خارج به داخل و برعکس مسدود شود، عملاً فونت‌ها فراخوانی و بارگذاری نخواهند شد.

از کجا بفهمیم سایت از فونت گوگل استفاده می‌کند؟

سریع‌ترین و دقیق‌ترین روش 👇

• وارد سایت خود شوید
• کلیک راست کنید و Inspect را بزنید
• به تب Network بروید
• صفحه را رفرش کنید (F5)
• در قسمت فیلتر، کلمه font یا google را جستجو کنید

اگر این آدرس‌ها را دیدید: 👇

• fonts.googleapis.com
• fonts.gstatic.com

✅ یعنی سایت شما از فونت گوگل استفاده می‌کند.

تصویر زیر را ببینید. با انجام مراحل بالا متوجه شدیم که این سایت به‌طور پیشفرض از فونت گوگل استفاده می‌کند. اگر کمی بیشتر دقت کنید، در سمت چپ عکس خطای بارگذاری فونت (ضربدرهای قرمز) را می‌بینید که به دلیل اینترنت ملی و قطع دسترسی به اینترنت بین‌الملل ایجاد شده است.

روش‌های حذف فونت گوگل از وردپرس

اگر آشنایی خوبی با ویرایش کدهای وردپرس دارید، از روش اول استفاده کنید. اما اگر این کار کمی برایتان ریسکی است، به سراغ روش دوم بروید

روش اول: حذف فونت گوگل با ویرایش فایل‌های کد سایت

در این روش نیازی به افزونه نیست؛ فقط اگر با ویرایش فایل‌های کد سایت آشنا هستید، این راهکار برای شما مناسب است.

مراحل:

1. وارد پنل مدیریت وردپرس شوید.
2. به بخش «نمایش» (Appearance) بروید و سپس گزینۀ «ویرایشگر پوسته» (Theme Editor) را انتخاب کنید.
3. فایل functions.php را باز کنید. این فایل معمولاً در پوشۀ قالب (یا بخش توابع پوسته) قرار دارد.
4. کد زیر را به انتهای فایل functions.php اضافه کنید:

function remove_google_fonts() {
wp_dequeue_style( 'gigifonts-fonts' ); // برای قالب Twenty Seventeen
wp_deregister_style( 'gigifonts-fonts' );
}
add_action( 'wp_enqueue_scripts', 'remove_google_fonts', 99 );

در این کد باید به جای gigifonts-fonts نام فونت گوگلی که در سایت شما لود می‌شود را وارد کنید؛ مثلاً در مثال قبلی ما فونت Roboto را داشتیم.

یادتان نرود که در پایان کار تغیرات را ذخیره کنید.

روش دوم: استفاده از افزونه وردپرس

اگر نمی‌خواهید کدهای سایت را تغییر دهید یا آشنایی چندانی با آن ندارید، استفاده از افزونه‌ها می‌تواند راه‌حل خوبی برای شما باشد. افزونه‌های Disable and remove google fonts، افزونه فارسی Persian Admnin Fonts و OMGF (Optimize Google Fonts) برای این کار مناسب هستند.

مراحل:

1. وارد پنل مدیریت وردپرس شوید.
2. به بخش «افزونه‌ها» (Plugins) بروید و گزینه «افزودن جدید» (Add New) را انتخاب کنید.
3. در قسمت جستجو، یکی افزونه‌های زیر را جستجو کنید:
   1. Disable and remove Google Fonts
   2.  (Optimize Google Fonts) OMGF
   3. Persian Admnin Fonts
4. افزونه را نصب و فعال کنید.
5. تنظیمات افزونه را باز کرده و گزینه‌هایی برای حذف فونت گوگل، یا جلوگیری از بارگذاری آن‌ها (مانند Unload) را انتخاب کنید.
6. تغییرات را ذخیره کنید.

نکتۀ مهم: پس از اجرای تنظیمات OMGF، می‌توانید به‌راحتی فونت‌های گوگل را در بخش مدیریت بهینه‌سازی فونت‌ها (Manage Optimize Fonts)، با کلیک بر روی Unload All، حذف کنید یا جلوی بارگذاریشان را بگیرید. دقت کنید که هر فونتی که تصمیم بگیرید نگه دارید، به‌طور خودکار از سرور شما بارگذاری می‌شود؛ یا به عبارت دیگر به‌صورت محلی میزبانی می‌شود.

در مجموع، تفاوت اصلی بین روش حذف فونت گوگل با افزونه و بدون افزونه در سادگی و کنترل است:

• با افزونه: ساده‌تر و بدون نیاز به کدنویسی؛ اما معمولاً کنترل کمتری بر روی حذف دقیق فونت‌ها دارید.
• بدون افزونه: نیاز به کدنویسی دارد؛ اما کنترل دقیق‌تری روی حذف فونت‌ها و گزینه‌های جایگزین خواهید داشت.

بهترین جایگزین‌های فونت گوگل در وردپرس چیست؟

شما می‌توانید از فونت‌های سیستمی هم استفاده کنید؛ اما چون بیشتر شما روی سایت فارسی کار می‌کنید، بهتر است این دو راه‌حلی را که در ادامه می‌گوییم تست کنید.

1. استفاده از فونت‌های ایرانی (مثل Vazir، IRANSans)

فونت‌های ایرانی برای زبان فارسی طراحی شده‌اند و نسبت به فونت‌های گوگل مزایای بیشتری دارند. از جمله اینکه خوانایی بهتری دارند (چون با طراحی تایپوگرافی زبان فارسی هماهنگ هستند) و به‌خاطر ساختار اصولی‌شان، در وب‌سایت‌های ایرانی خیلی بهتر نمایش داده می‌شوند.

استفاده از فونت‌های فارسی مثل Vazir، IRANSans، Shabnam یا IranYekan انتخاب بسیار خوبی هستند و حتی می‌توانند روی بهبود سرعت لود سایت نیز تاثیر مثبت بگذارند؛ چون این فونت‌ها معمولاً نیاز به منابع خارجی ندارند و می‌توان آن‌ها را به‌صورت محلی میزبانی کرد.

2. میزبانی فونت‌ها به‌صورت محلی

میزبانی کردن فونت به‌صورت محلی یعنی به‌جای اینکه فونت‌ها از منابع خارجی (مانند Google Fonts) بارگذاری شوند، آن‌ها را روی سرور خودتان ذخیره و از همان‌‌جا بارگذاری می‌کنید.

این کار باعث افزایش سرعت سایت می‌شودِ؛ چون نیاز به درخواست به سرورهای خارجی و تأخیر در لود فونت‌ها نیست. همچنین، در زمان محدودیت اینترنت، فونت‌ها تا جای ممکن بدون مشکل بارگذاری خواهند شد.

آموزش میزبانی فونت به‌صورت محلی

شما اول باید فونت‌های فارسی مورد نظرتان را دانلود کنید. پیشنهاد می‌کنیم برای دانلود فونت‌های غیر رایگان، حتماً نسخه اصلی‌شاند را خریداری کنید.

پس از دانلود فونت‌ها، آن‌ها را در یک پوشه داخل هاست آپلود کنید. بهتر است این فونت‌ها باید در مسیر wp-content/themes/your-theme/fonts/ یا مسیری مشابه قرار بگیرند.

در مرحله بعد باید از دستور @font-face در CSS برای بارگذاری فونت‌ها از سرور استفاده کنید. از این کد می‌توانید در به شکل فایل CSS در قالب سایت استفاده کنید:

@font-face {
font-family: ‘Vazir’;
src: url(‘https://yourdomain.com/path/to/font/Vazir.woff2’) format(‘woff2’),
url(‘https://yourdomain.com/path/to/font/Vazir.woff’) format(‘woff’);
font-weight: normal;
font-style: normal;
}

body {
font-family: ‘Vazir’, sans-serif;
}

در این کد باید آدرس فایل فونت‌ها (‘https://yourdomain.com/path/to/font/Vazir.woff2’) را به مسیر فونت‌هایی که روی سرور خود آپلود کرده‌اید تغییر دهید.

همچنین می‌توانید برای فونت‌های مختلف نسخه‌های مختلف (مثل .woff2 یا .woff) داشته باشید تا در مرورگرهای مختلف به‌درستی بارگذاری شوند.

نکته: پس از اعمال تغییرات، صفحه سایت‌تان را رفرش کنید تا مطمئن شوید که فونت‌ها به‌درستی بارگذاری می‌شوند.

مشکلات رایج بعد از حذف فونت گوگل + راه‌حل

سه تا مشکل معمولاً بعد از دستکاری فونت‌ها در وردپرس مشاهده می‌شود که در ادامه توضیح می‌دهیم. اگر غیر از این موارد هم مشکلی برایتان پیش آمد، در بخش نظرات مطرح کنید تا بتوانیم شما را راهنمایی کنیم.

بهم ریختن ظاهر سایت

ممکن است بعد از غیرفعال شدن فونت‌های گوگل، قالب سایت بهم بریزد. برای رفع این مشکل باید فونت‌هایی را که می‌خواهید، در فایل CSS و طبق روشی که در بخش قبلی گفتیم، روی هاست بارگذاری کنید و تنظیمات لازم را در قالب سایت نیز اعمال کنید.

عدم بارگذاری فونت یا خطای Font Not Loading

این مشکل می‌تواند به‌دلیل اشتباه در آدرس‌دهی فونت‌ها یا استفاده نادرست از کدهای CSS باشد. بعد از چک کردن درستی آن‌ها، از طریق Devtools یا inspect گرفتن ببینید فونت‌ها فراخوانی می‌شوند یا نه.

غیر از این، در بعضی موارد، کش مرورگر ممکن است باعث شود که تغییرات شما به‌درستی بارگذاری نشوند. کش مرورگر را پاک کنید و صفحه را رفرش کنید.

خطای 404 برای فونت‌ها

خطای 404 نشان می‌دهد که فونت‌ها در سرور پیدا نمی‌شوند. این خطا معمولاً زمانی رخ می‌دهد که آدرس فونت‌ها در کد CSS اشتباه باشد یا فایل‌های فونت در محل اشتباهی قرار گرفته باشند.

اگر فونت‌ها درست آپلود نشده‌اند، آن‌ها را دوباره در مسیر مناسب روی هاست آپلود کنید و آدرس‌دهی CSS را به‌روزرسانی کنید.

جمع‌بندی

حذف فونت‌های گوگل از سایت‌های وردپرسی می‌تواند مزایای زیادی از جمله افزایش سرعت، بهبود قالب فارسی و کاهش وابستگی به منابع خارجی داشته باشد. برای آنکه تجربه کاربری بهتری برای بازدیدکنندگان سایت‌تان بسازید، بهتر است این فونت‌ها را غیرفعال کنید و فونت‌های فارسی را در هاست خودتان بارگذاری کنید تا به‌شکل محلی (Local) فراخوانی شود.

هرجای مقاله که برایتان مبهم بود، می‌توانید از ما سوال کنید تا مساله را برایتان باز کنیم. همچنین اگر مشکل دیگری با فونت‌های وردپرس داشتید که در این مقاله گفته نشده، در بخش نظرات مطرح کنید تا بتوانیم راهنمایی‌تان کنیم.