دامنه (Domain) چیست؟ راهنمای کامل انتخاب، ثبت و انواع دامنه

وقتی می‌خواهید کسی را به خانه‌تان دعوت کنید، اولین چیزی که لازم دارد چیست؟ آدرس خانه.

یک وب‌سایت هم دقیقاً مثل یک خانه در دنیای اینترنت است؛ فایل‌ها و اطلاعات سایت روی یک سرور قرار دارند و کاربران برای رسیدن به آن، به یک نشانی مشخص نیاز دارند. این نشانی همان دامنه (Domain) یا دامین سایت است.

دامنه چیست؟ دامنه یا دامین آدرس منحصربه‌فرد یک وب‌سایت در اینترنت است که کاربران با وارد کردن آن در مرورگر، بدون نیاز به حفظ کردن IP، به سایت موردنظر دسترسی پیدا می‌کنند. یک دامنه معمولاً از نام دامنه و پسوند تشکیل می‌شود؛ مثل: limoo.host

در این مثال، limoo نام دامنه و .host پسوند آن است.

دامنه‌ها کمک می‌کنند کاربران به جای به خاطر سپردن رشته‌ای از اعداد مانند IP، فقط یک نام ساده و قابل یادآوری را وارد کنند؛ درست مثل اینکه به جای حفظ کردن شماره تلفن، نام یک مخاطب را در گوشی خود ذخیره کرده باشید.

اما دامنه فقط یک آدرس ساده نیست؛ پشت پرده، سرویس‌هایی مثل DNS وظیفه دارند این نام را به آدرس IP سرور متصل کنند تا مرورگر بتواند سایت شما را پیدا کند. در ادامه این مقاله توضیح می‌دهیم که دامنه دقیقاً چگونه کار می‌کند؟ تفاوت دامنه، هاست و URL چیست؟ انواع پسوندهای دامنه کدام‌اند؟ و چگونه یک دامنه مناسب انتخاب و ثبت کنیم؟

دامنه چیست؟

دامنه (Domain) نام منحصربه‌فردی است که کاربران برای دسترسی به یک وب‌سایت در مرورگر وارد می‌کنند. این نام جایگزین آدرس‌های عددی IP شده تا پیدا کردن سایت‌ها برای کاربران ساده‌تر شود.

کاربران با وارد کردن آدرس دامنه در مرورگر خود می‌توانند به سایت موردنظر دسترسی پیدا کنند و دیگر نیازی نیست که آدرس‌های پیچیده و عددی را برای دسترسی به سایت‌ها حفظ کنند.

برای مثال، اگر بخواهید وارد وب‌سایت لیموهاست شوید، کافی است آدرس limoo.host را در مرورگر وارد کنید. این آدرس، دامنه وب‌سایت لیموهاست است.

اما چرا اصلاً به دامنه نیاز داریم؟ مگر مرورگرها نمی‌توانند مستقیماً سایت‌ها را پیدا کنند؟

در واقع هر وب‌سایت روی یک سرور قرار دارد و هر سرور یک آدرس عددی اختصاصی به نام IP دارد. کامپیوترها و سرورها از طریق این آدرس‌های عددی با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند؛ اما به خاطر سپردن اعداد برای انسان‌ها کار ساده‌ای نیست. تصور کنید برای ورود به هر سایت مجبور بودید رشته‌ای از اعداد مانند 142.250.190.78 را حفظ کنید!

دامنه این مشکل را حل می‌کند. درست مانند زمانی که در گوشی موبایل به‌جای حفظ کردن شماره تلفن دوستانتان، نام آن‌ها را ذخیره می‌کنید. در اینترنت هم دامنه‌ها نقش نام مخاطب را دارند و IP نقش شماره تلفن را.

دامنه از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

یک دامنه معمولاً از دو بخش اصلی تشکیل می‌شود:

• نام دامنه (Domain Name): بخشی که معمولاً نام برند، کسب‌وکار یا موضوع سایت را نشان می‌دهد.
• پسوند دامنه (Domain Extension): بخشی که در انتهای دامنه قرار می‌گیرد و با یک نقطه از نام دامنه جدا می‌شود.

برای مثال در دامنه limoo.host:

• limoo نام دامنه است.
• .host پسوند دامنه است.

💡البته ممکن است بخش دیگری به نام ساب‌دامین (Subdomain) نیز به ابتدای دامنه اضافه شود. برای مثال در آدرس blog.example.com، بخش blog یک ساب‌دامین است که معمولاً برای تفکیک بخش‌های مختلف سایت استفاده می‌شود.

دامنه چگونه کار می‌کند؟

وقتی کاربری دامنه یک سایت را در مرورگر وارد می‌کند، مرورگر ابتدا از سیستم نام دامنه یا DNS کمک می‌گیرد. DNS وظیفه دارد نام دامنه را به آدرس IP سرور تبدیل کند تا مرورگر بتواند سرور میزبان سایت را پیدا کند.

این فرایند در چند ثانیه و بدون اینکه متوجه آن شوید انجام می‌شود؛ به همین دلیل است که شما به‌جای وارد کردن آدرس‌های عددی طولانی، تنها با تایپ کردن نام دامنه می‌توانید وارد هر وب‌سایتی شوید.

حالا که می‌دانید دامنه چیست و چگونه کار می‌کند، در ادامه با تفاوت دامنه، هاست و URL آشنا می‌شویم تا تصویر کامل‌تری از نحوه دسترسی کاربران به سایت‌ها داشته باشید.

گفتیم که دامنه از یک نام و یک پسوند تشکیل شده است. نام دامنه که همان اسمی‌است که برای سایتتان می‌گذارید؛ مثلاً نام دامنه ما Limoo است. حالا پسوند دامنه چیست؟

پسوند دامنه چیست؟

پسوند دامنه (Domain Extension) که به آن دامنه سطح بالا یا TLD (مخفف Top-Level Domain) نیز می‌گویند، در واقع همان بخش انتهایی آدرس یک وب‌سایت است که بعد از آخرین نقطه می‌آید و معمولاً دو تا چهار حرف است.

برای مثال، در آدرس google.com پسوند دامنه همان .com است.

مشهورترین پسوند دامین‌هایی که می‌شناسیم .ir و .com هستند؛ به گفته هاستینگر، ۴۷ درصد از تمام وب‌سایت‌های دنیا با پسوند .com ساخته شده‌اند.

اما اگر بخواهیم نگاه گسترده‌تری به ماجرا داشته باشیم، چند صد نوع مختلف پسوند دامین وجود دارند که می‌توانیم از بین آن‌ها انتخاب‌های ویژه‌تری داشته باشیم. به‌طور مثال برندی مثل لیمو که در زمینه‌ هاستینگ فعال است، از پسوند دامنه‌ .host استفاده می‌کند.

تفاوت دامنه سطح بالا و سطح دوم چیست؟

برای درک این دو مفهوم، بهترین راه این است که دامنه را به صورت یک ساختار درختی یا یک ساختار معکوس از راست به چپ تصور کنیم. این دو بخش، اجزای سازنده نام دامنه شما هستند.

بیایید با یک مثال واقعی بررسی کنیم: example.com

۱. دامنه سطح بالا یا TLD (Top-Level Domain)

این همان بخشی است که در انتهای دامنه قرار دارد و بالاترین سطح در سلسله‌مراتب سیستم نام دامنه (DNS) است. همان‌طور که قبلاً صحبت کردیم، این بخش نشان‌دهنده نوع یا ملیت سایت است.

• مکان: سمت راستِ آخرین نقطه.
• مثال: در example.com، پسوند .com همان TLD است.
• وظیفه: دسته‌بندی کلی وب‌سایت‌ها (تجاری، کشوری، آموزشی و غیره).

۲. دامنه سطح دوم یا SLD (Second-Level Domain)

این بخشی است که در سمت چپِ TLD قرار می‌گیرد. در واقع، این همان نامی است که شما هنگام خرید دامنه انتخاب می‌کنید و برند یا هویت سایت شماست.

• مکان: مستقیماً قبل از TLD.
• مثال: در example.com، عبارت example همان SLD است.
• وظیفه: شناسایی منحصر‌به‌فرد یک موجودیت یا وب‌سایت خاص.

نکته: در دامنه blog.example.com، کلمه blog یک ساب دامین و دامنه سطح سوم محسوب می‌شود.

جست‌و‌جو و ثبت دامنه

از بین بیش از 800 پسوند مختلف، دامنه دلخواه‌تان را جست‌و‌جو و ثبت کنید.

شروع قیمت از
69 هزار تومان

ثبت دامنه

آشنایی با انواع پسوند دامنه (TLD، gTLD، ccTLDو sTLD)

در این بخش با مهمترین دسته‌بندی‌های پسوند دامنه آشنا می‌شوید.

۱. TLD (Top-Level Domain) – دامنه سطح بالا

هر چیزی که در بالاترین سطح سلسله‌مراتب سیستم نام دامنه (DNS) قرار دارد، یک TLD است. در واقع، TLD دسته‌بندی اصلی و مادر است که بقیه موارد (gTLD، ccTLD و sTLD) زیرمجموعه آن محسوب می‌شوند. همچنین، TLD مخفف top-level domains و به معنی «دامنه سطح بالا» است و تمام پسوندهای دامنه‌ای که در انتهای آدرس وب‌سایت‌ها می‌بینید، زیرمجموعه‌ای از TLD هستند.

از شناخته‌‌شده‌ترین پسوندهای سطح بالا می‌توان به com و net و info و org اشاره کرد.

این پسوندهای دامنه انواع مختلفی دارند که اصلی‌ترین آن‌ها عبارتند از: gTLD، ccTLD و sTLD. در ادامه تفاوت این پسوندها را توضیح می‌دهم.

۲. gTLD (Generic TLD) – دامنه‌های عمومی

این دامنه‌ها رایج‌ترین پسوندهایی هستند که احتمالاً هر روز با آن‌ها سروکار دارید. کلمه Generic به معنای «عمومی» است؛ یعنی هر کسی در هر جای دنیا می‌تواند بدون محدودیت خاصی آن‌ها را ثبت کند.

• مثال‌ها: .com (تجاری)، .net (شبکه)، .org (سازمان‌ها)، .info (اطلاعات)، .xyz (عمومی).
• ویژگی: هیچ محدودیت جغرافیایی یا حرفه‌ای برای ثبت آن‌ها وجود ندارد.

نکته: سایر نمونه‌ها مثل info و co و mobi برای کاربردهای مشخصی مثل اطلاعات، کمپانی و دسته موبایل استفاده می‌شوند. یعنی گرچه top-level domains هستند، اما Generic نیستند.

۳. ccTLD (Country Code TLD) – دامنه‌های کشوری

این پسوندها بر اساس کدهای دو حرفی استاندارد کشورها (مطابق استاندارد ISO) تعیین می‌شوند. این دامنه‌ها برای نشان دادن هویت جغرافیایی یک سایت یا تعلق آن به یک کشور خاص استفاده می‌شوند.

• مثال‌ها: .ir (ایران)، .us (ایالات متحده)، .de (آلمان)، .uk (انگلستان)، .ca (کانادا).
• ویژگی: معمولاً قوانین ثبت آن‌ها توسط مرکز ثبت دامنه همان کشور تعیین می‌شود (مثلاً برای ثبت .ir نیاز به مدارک احراز هویت در سامانه ایرنیک است).

۴. sTLD (Sponsored TLD) – دامنه‌های اسپانسر شده (اختصاصی)

این دامنه‌ها «عمومی» نیستند و برای گروه‌های خاص، سازمان‌های دولتی، آموزشی یا صنایع تخصصی طراحی شده‌اند. برخلاف gTLDها، برای ثبت این دامنه‌ها باید شرایط خاصی داشته باشید یا جزو آن صنف و سازمان باشید.

• مثال‌ها:
  .edu: فقط برای مراکز آموزشی معتبر.
  .gov: فقط برای نهادهای دولتی.
  .mil: فقط برای شاخه‌های نظامی (ارتش).
  .museum: فقط برای موزه‌ها.
• ویژگی: یک سازمان یا نهاد خاص (اسپانسر) مسئولیت بررسی درخواست‌ها و نظارت بر رعایت قوانین این پسوندها را بر عهده دارد.

جدول مقایسه انواع پسوند دامنه

با نگاهی به جدول زیر می‌توانید تفاوت‌های انواع دامنه‌ها را راحت‌تر متوجه شوید.

تا اینجا گفتیم دامنه یا دامین چیست و با اجزای مهم آن آشنا شدیم. یکی دیگر از اجزای فرعی آدرس اینترنتی که گاهی می‌آید و گاهی اثری از آن نیست، ساب دامین یا زیردامنه است.

ساب دامین چیست؟

ساب‌دامین (Subdomain) که به آن «زیردامنه‌» هم می‌گویند، در واقع بخشی از دامنه اصلی شماست که مانند یک «شعبه» یا «زیرمجموعه» مستقل عمل می‌کند.

اگر دامنه اصلی را یک «ساختمان» در نظر بگیرید، ساب‌دامین مثلِ «اتاق‌های مختلف» در آن ساختمان است. هر اتاق می‌تواند کاربری کاملاً متفاوتی داشته باشد، اما همگی در همان آدرس اصلی قرار دارند.

از نظر فنی، ساب‌دامین با اضافه کردن یک عبارت قبل از نام دامنه اصلی ساخته می‌شود. به این شکل 👇

فرمول: subdomain.domainname.domainextention

مثلاً اگر آدرس اصلی وب‌سایت domain.ir باشد و بخواهیم وبلاگ این سایت را روی ساب دامین اجرا کنیم، آدرس ساب دامین blog.domain.ir می‌تواند گزینه‌ خوبی باشد.

پس با استفاده از ساب‌دامین می‌توانید بدون خرید دامنه جدید و ذیل همان دامنه اصلی سایت‌تان، بخش‌های مختلف یک وب‌سایت خود را به‌صورت مجزا و با آدرس‌های مختلف ایجاد کنید. این کار معمولاً برای بهبود سئو سایت، برندسازی و ایجاد سایت‌های مجزا و کوچک برای محصولات و خدمات (که زیرمجموعه سایت اصلی باشند) کاربرد دارد.

نکته: ساب‌دامین با ساب‌دایرکتوری (Subdirectory) متفاوت است. ساب‌دایرکتوری به صورت example.com/blog نوشته می‌شود، اما ساب‌دامین همان‌طور که گفتیم blog.example.com است. ساب‌دامین برای پروژه‌های مستقل‌تر، گزینه حرفه‌ای‌تری محسوب می‌شود.

احتمالاً یک چیزی هم به نام ادان دامین به گوش‌تان خورده است.

ادان دامین چیست؟

ادان دامین (Addon Domain) قابلیتی در پنل‌های مدیریت هاست (مانند cPanel) است که به شما اجازه می‌دهد چندین وب‌سایت کاملاً متفاوت و مستقل را روی تنها یک پلن هاست میزبانی کنید.

به زبان ساده: اگر شما یک هاست خریداری کرده باشید، ادان دامین به شما اجازه می‌دهد به جای اینکه برای سایت دوم خود دوباره هزینه خرید هاست بدهید، آن را به همان فضای میزبانی قبلی متصل کنید.

ادان دامین زمانی به کار می‌آید که قصد ساخت سایتی متفاوت از آنچه اکنون موجود است را روی یک دامن متفاوت دارید.

فرق آدرس URL و دامنه سایت چست؟

برای درک تفاوت این دو، بهترین راه این است که به آن‌ها به چشم «یک نشانی کامل» و «نام یک مکان» نگاه کنیم. به زبان خیلی ساده: دامنه، نامِ آن مکان است؛ اما URL، آدرس دقیق برای رسیدن به یک اتاق خاص در آن مکان است.

URL مخفف Uniform Resource Locator و به معنای «مکان‌یاب یکپارچه منابع» است. URL یک «آدرس کامل» است که شامل پروتکل (قفل امنیتی)، دامنه و مسیرِ دقیق رسیدن به یک فایل یا صفحه خاص در سایت است. مثلاً https://www.digikala.com/product/dkp-12345 یک آدرس URL است.

در این مثال، URL شامل اجزای زیر است:

• پروتکل (https://): راه ارتباطی (مثل نوع وسیله نقلیه برای رسیدن به مقصد).
• دامنه (www.digikala.com): نام سایت یا همان مقصد اصلی (مثل نام ساختمان).
• مسیر (/product/dkp-12345): آدرس دقیق داخل سایت (مثل شماره واحد و پلاک ساختمان)

منظور از پارک دامنه چیست؟

ممکن است فضای میزبانی که برای وب‌سایت خود در نظر می‌گیرید، به شما امکان راه‌اندازی و نگه‌داری از چند وب‌سایت به‌صورت همزمان را بدهد؛ یعنی مثلاً بتوانید تا سقف ۵ آدرس اینترنتی را به هاست خود معرفی کنید و بتوانید برای تمامی آن‌ها از منابع میزبان استفاده کنید. (اگر به چنین قابلیتی نیاز دارید بهتر است در زمان خرید هاست به تعداد دامنه‌هایی که مجاز به ثبت روی یک سرویس دارید نیز توجه کنید.)

اما گاهی اوقات، با وجود فراهم شدن چنین شرایطی، برنامه‌ای برای استفاده از دامین‌های خریداری‌شده ندارید؛ اینجاست که می‌توانید دامین را خریداری و به‌جای اتصال به وب‌سایت، یک گوشه پارک کنید!

به زبان ساده، وقتی دامنه‌ای ثبت و خریداری شود، ولی به هیچ وب‌سایتی متصل نشود، پارک Domain رخ داده است!

حالا اینکه این پارک دامین به چه دردی می‌خورد و چه مزایا و معایبی دارد را می‌توانید در مقاله‌ای که قبلاً تهیه کردیم بخوانید.

آیا دامنه بر سئوی سایت تاثیر دارد؟

عده‌ای با استناد به گفته جان مولر، معتقدند که نام و پسوند Domain هیچ تاثیری در بهینه‌سازی برای موتورهای جست‌وجو ندارد.

عده‌ دیگری هم با استناد به چندین و چند تجربه‌ اعلام می‌کنند که نوع نام‌ دامنه‌ای که برای وب‌سایت انتخاب می‌شود می‌تواند تا حد قابل توجهی در بهینه‌سازی URLهای سایت تاثیر داشته باشد.

بنابراین بهتر است به‌عنوان یک منبع معتبر به اطلاعاتی که سایت MOZ درباره تاثیر Domain بر سئو منتشر کرده‌ است بپردازیم. ماز موارد زیر را به‌عنوان نکات کلیدی ارتباط سئو و دامین می‌داند:

1) دامنه باید راحت به خاطر سپرده شود

توضیحی که ماز در این باره می‌دهد هیچ ربطی به بعد فنی ماجرا ندارد؛ اما کاملاً قانع‌کننده است. بر اساس بررسی‌های این کمپانی، اگر نام Domain شامل کلمات ساده‌ای مثل نام برند باشد که به‌سادگی قابلیت به خاطر سپردن دارند، تجربه کاربری بهتری را خلق می‌کنید و این روی سئو سایت شما موثر است. چرا؟

اگر دامنه شامل اعداد و کاراکترها باشد، عموم افراد به دلیل یک سوگیری شناختی رایج آن را نادیده می‌گیرند و فقط کلماتی که در زبان وجود دارند را به یاد می‌سپارند. از آن‌جایی که نام دامین به خاطر سپردنی، شانس تبلیغات دهان به دهان را بالا می‌برد، بهتر است تا حد ممکن آدرسی انتخاب کنید که شامل یک یا دو کلمه‌ کوتاه و به خاطر سپردنی باشد.

از آن‌جایی که رفتار الگوریتم‌ها و ربات‌های گوگل بر اساس میزان رضایتمندی کاربران تعیین می‌شود، ماز توضیح می‌دهد که این مورد قطعاً در سئو تاثیر دارد.

۲) طولانی بودن نام دامنه بر سئو تاثیر منفی دارد!

توصیه‌ کلی ماز بر این است که از نام‌ دامینی استفاده کنید که بیش از ۱۵ کاراکتر نباشد. درست به همان دلیل قبل، تاکید می‌کند که این ۱۵ کاراکتر حتی‌المقدور باید از میان کلمات شناخته‌شده‌ای مثل نام برند شما انتخاب شوند.

۳) کلماتی که زنگ خطر را به صدا در می‌آورند!

ماز هشدار می‌دهد که گوگل با بررسی موارد تکرار شونده‌ کلاهبرداری و تقلب و سئوی کلاه سیاه، برخی موارد را در لیست سیاه قرار می‌دهد و در صورت بروز کوچک‌ترین نشانه‌ای وب‌سایت آن‌ها را پنالتی می‌کند.

مثلاً اگر نام برندهای شناخته‌‌شده‌ای مثل amazon و google و addidas و… را در نام Domain بگنجانید، گوگل فعالیت‌های شما را زیر ذره‌‌بین قرار خواهد داد.

یا اگر از کاراکترهای خاص یا کلمات خیلی عام مثل shoes استفاده کنید، کمی‌ با حساسیت‌ بالاتری رفتارهای سایت شما را بررسی می‌کند. حتی به اشتباهات کوچک شما از اشتباهات مشابه سایر وب‌سایت‌ها توجه بیش‌تری می‌کند؛ چرا که وب‌سایت‌های کلاه‌بردار و مزرعه‌های لینک در طول زمان‌های طولانی بیشتر به ثبت چنین دامنه‌هایی تمایل نشان داده‌اند.

با وجود اطلاعاتی که شرکت ماز منتشر کرده است، جان مولر پیش‌تر تمام این فرضیات را رد کرده‌ و ادعا کرده‌ است که نام دامین هیچ ارتباطی با سئو و گوگل ندارد. گرچه همه می‌دانیم کارمندان گوگل گاهی شیطنت می‌کنند و مدیران وب‌سایت‌ها را به چالش می‌کشند!

نکات و سوالات تکمیلی

حالا که به سوال اصلی این مقاله، یعنی دامنه چیست، پاسخ دادیم، بد نیست توضیحی هم درباره رایج‌ترین سوالاتی که از ما درباره ثبت و خرید دامنه می‌پرسید، بدهیم.

از کجا و چطور دامنه بخریم؟

قبل از ثبت و خرید دامنه، باید از آزاد و در دسترس بودن آن مطمئن شوید. به این کار اصطلاحاً استعلام مالکیت دامنه می‌گویند. برای بررسی مالکیت دامین کافی است به سایت رجیستراری که انتخاب کردید بروید و دامنه موردنظرتان را با اسم و پسوند جست‌وجو کنید.

اگر دامنه آزاد باشد، می‌توانید آن را ثبت کنید؛ در غیر این صورت باید پسوند یا نام دیگری را انتخاب کنید.

لیموهاست نماینده رسمی رجیسترار جوکر(رجیسترارها مالکیت مادام‌العمر دامین‌ها را در اختیار دارند) در داخل کشور است که می‌توانید برای خرید دامنه از طریق آن اقدام کنید.

نکته خیلی مهم: اگر دیدید دامنه موردنظرتان آزاد است، دست‌دست نکنید و خیلی زود آن را ثبت کنید؛ حتی اگر به این زودی به آن نیاز نخواهید داشت. چون فضا به‌شدت رقابتی است و همه به دنبال نام‌های خاص و یونیک هستند، اگر آن را به نام خودتان ثبت نکنید، ممکن است بقیه زودتر دست به کار شوند و آن را از چنگ شما بیرون بکشند!

سرنوشت دامنه‌های منقضی‌شده چه می‌شود؟

وقتی که یک دامنه منقضی می‌شود، اگر آن را در مدت زمان مقرر تمدید نکنید، مالکیت دامنه را از دست می‌دهید. یعنی دامنه شما درست مثل دامنه‌های آزاد و در دسترس به حراج گذاشته می‌شود و به فروش می‌رسد.

جهت مشاوره رایگان برای خرید دامنه، فرم زیر را پر کنید:

* شماره همراه و نشانی ایمیل شما جهت پاسخگویی به شما دریافت می‌شود. ارسال

سخن پایانی

در این مقاله گفتیم که دامنه چیست و چه انواعی دارد. پیشنهاد ما این است که برای دریافت اطلاعات کامل‌تر و خرید یک Domain خوب و مطمئن، لینک‌هایی که در این مقاله معرفی کردیم را دنبال کنید و هرجا که پرسش یا ابهامی داشتید، با ما در میان بگذارید تا بتوانیم راهنمایی‌تان کنیم.

راستی، اگر این مقاله براتان مفید بوده خوشحال می‌شویم نظرتان را برای ما بنویسید و آن را با دیگران به اشتراک بگذارید.